W świecie pełnym rozpraszaczy dzieci coraz wcześniej zaczynają grać w gry. Ale czy wiedziałeś, że mogą być też świetnym narzędziem edukacyjnym – Minecraft Education jest tego idealnym przykładem.
Choć przez rodziców gry bywają demonizowane, to badania dowodzą, że mogą pozytywnie wpłynąć na inteligencję dzieci. Świetnym przykładem jest Minecraft Education – narzędzie edukacyjne skutecznie łączące naukę z zabawą i wspierające rozwój dziecka. Przez wiele lat standardowa wersja gry była na niemal każdym komputerze domowym. Ale nie wszyscy zdają sobie sprawę, że wersji Minecrafta powstało kilka, a jedna z nich jest naprawdę pożyteczna.
Jak Minecraft Education stał się rewolucyjnym narzędziem do nauki?
Historia Minecrafta sięga 2011 roku, kiedy to szwedzkie studio MojangAB wydało jedną z najbardziej ikonicznych gier ostatniej dekady. Początkowo skupiona na wydobywaniu, tworzeniu przedmiotów i budowaniu, z każdą aktualizacją zyskiwała coraz więcej urozmaiceń i mechanik dodających grze atrakcyjności i pobudzających kreatywność graczy. Achievementy, bossy, liczne biomy, mnóstwo nowych stworzeń, czy możliwość tworzenia mechanizmów z użyciem redstone to tylko niektóre z nich.
Z każdą aktualizacją gracze odkrywali coraz więcej możliwości, które zapewnia Minecraft. Dzięki temu produkcja była idealna zarówno dla młodszych, jak i starszych. Gwałtowny wzrost popularności i potencjał gry został prędko zauważony przez korporacje. Skutkowało to wykupieniem studia za 2,5 miliarda dolarów przez Microsoft. Na początku powstały wersje wspierające urządzenia mobilne oraz wersja na konsole. Dopiero parę lat została wydana wersja, która zmieniła Minecrafta w zaawansowane narzędzie edukacyjne. Nie wprowadzała ona znaczących zmian, jeśli chodzi o samą rozgrywkę. Jednak udogodnienia wspierające nauczycieli spowodowały, że szkoły zdecydowały się na nowoczesne sposoby na przekazanie wiedzy uczniom.
Minecraft Education vs Minecraft Bedrock
Minecraft Education wydany w 2016 roku bazuje na wersji Bedrock Edition. Choć na pierwszy rzut oka wygląda niemal identycznie, zawiera w sobie wiele udogodnień ułatwiających pracę zarówno dzieciom, jak i nauczycielom. Największymi zaletami są crossplay, uproszczone sterowanie, zintegrowane wewnątrz gry dodatkowe narzędzia, instrukcje i gotowe scenariusze zajęć. Wykorzystanie tego środowiska pozwala przenieść zagadnienia z podręczników do świata uwielbianej przez dzieci gry. Minecraft Education został stworzony z myślą o przedmiotach STEM (ścisłych) z naciskiem na programowanie i chemię, dla których powstały specjalne mechaniki ułatwiające nauczanie.
Najważniejsze różnice między Minecraft Bedrock a Education dotyczą udogodnień dla nauczycieli. Tablice różnych rozmiarów imitujące szkolne tablice kredowe pozwalają notować więcej niż na standardowych drewnianych tabliczkach. Aparaty pozwalają robić zdjęcia i portfolio, w którym można je oglądać. W wersji edukacyjnej wprowadzono narzędzia umożliwiające kontrolę nad czynnościami wykonywanymi przez uczniów – bloki odmowy, zezwolenia oraz bariery. Pierwsze dwa wpływają na to, czy dzieci mogą budować i niszczyć w konkretnym miejscu na mapie, natomiast ostatni uniemożliwia im możliwość przejścia, aby się nie rozpraszały i nie rozbiegały w trakcie opracowywania zagadnień. Dodatkowe narzędzia zostały wprowadzone do nauki konkretnych przedmiotów szkolnych.
Przedmioty szkolne w świecie Minecrafta – przykłady zastosowań
Naukę chemii wspomagają specjalne kolorowe bloki z nazwami pierwiastków i ich liczbami porządkowymi i masowymi. Jak je stworzyć? Używamy do tego syntezatora pierwiastków, z pomocą którego możemy wybrać liczbę protonów, neutronów i elektronów i tym samym stworzyć interesujący nas pierwiastek. Te następnie służą nam do budowania w grze grafów reakcji chemicznych, a także do łączenia ich w specjalnym syntezatorze związków. Z ich pomocą mamy potem możliwość skorzystania ze stołu laboratoryjnego, na którym możemy pozyskać przedmioty ekskluzywne tylko dla gry w wersji edukacyjnej. Balon, wybielacz, zimne ognie, leki? To wszystko jest możliwe, jeżeli tylko nauczymy się, jakie związki chemiczne tworzą dany przedmiot.
Agent jest innowacją umożliwiającą naukę programowania nawet najmłodszym. Wygląda jak mały golem i jest w grze naszym pomocnikiem. Wykona każde zadanie, o ile potrafimy wydać mu odpowiednie instrukcje. Możemy zrobić to z użyciem programowania bloczkowego lub języka Python. Tak przygotowany agent potrafi samodzielnie się poruszać, reagować na polecenia z chatu, wznosić budowle, przenosić przedmioty, a nawet przywoływać przeciwników i zwierzęta.
Świetnym sposobem na zwiększenie zaangażowania dzieci na zajęciach jest wykorzystanie NPC, czyli kolejnej opcji, którą daje nam Minecraft Education. Wchodząc z nim w interakcję, nauczyciel może wpisać opcje dialogowe, które wyświetlą się uczniom. A jak odmówić villagerowi w potrzebie, gdy poprosi nas o wybudowanie mu domu? Z pomocą agenta uczniowie zrobią to raz-dwa!
Zabawa, która mobilizuje – rola grywalizacji w edukacji
Grywalizacja jest coraz częstszym sposobem na urozmaicenie nauki dzieciom. Pojęcie pochodzi z psychologii i polega na użyciu mechanizmów z gier, które mobilizują do działania, zwiększają zaangażowanie lub uprzyjemniają monotonne czynności. Dzięki temu zadania, które mogą wydawać się dzieciom nudne, stają się dla nich przygodą i wyzwaniem. Pomimo że wielu rodziców sprzeciwia się takim metodom edukacji, nie jest tajemnicą, że kryje się za nimi szereg zalet. Kluczowym elementem gamifikacji i jej główną zaletą jest motywowanie i budowanie zaangażowania poprzez system nagród. Jeżeli dziecku uda się poprawnie zaprogramować agenta, konstrukcja, którą stworzy, powstanie na jego oczach. Natychmiastowa informacja zwrotna buduje tzw. pętlę dopaminową, która sprawia, że dziecko potraktuje kolejne zadanie jako wyzwanie, nie obowiązek. Minecraft Education umożliwia natychmiastowe śledzenie efektów swoich działań, co dodatkowo motywuje do dalszej pracy.
Problemem, z którym często zmagają się nauczyciele, jest fakt, że młodsi uczniowie wymagają używania ich własnego języka. Dla wielu z nich jest to język mediów, memów lub właśnie gier. Miałam kiedyś ucznia, który nie potrafił zrozumieć, dlaczego w odejmowaniu pisemnym należy „pożyczyć” jedynkę z liczby dziesiątek, a do liczby jedności trzeba „dorzucić” dziesięć. Wystarczyło powiedzieć mu „Spójrz na te bloki – diamentowy to będzie sto, szmaragdowy – dziesięć, a złoty – jeden. Jeśli pożyczymy jeden szmaragd, to ile dorzucimy do złota?”. Dzięki tej bloczkowej metaforze, zamiast rozróżniania abstrakcyjnych dla dzieci liczby setek, dziesiątek czy jedności, było im dużo łatwiej to zrozumieć. Dlatego wpływ gamifikacji na edukację jest w czasach ciągłego rozwoju kluczowy dla bardziej efektywnego i szybszego rozwoju dziecka. Jednym z najlepszych obecnie na rynku narzędziem w edukacji wczesnoszkolnej jest właśnie Minecraft Education.
Gdy kurczaki spadają z nieba, czyli nauka poprzez zabawę
W szkołach uczniowie zmagają się z systemem ocen, które wielu z nich traktuje jako karę. Uniemożliwiają one naukę na błędach i nie pozostawiają przestrzeni do prób dla uczniów. Dzieci boją się eksperymentować i rozwiązywać problemy ze strachu, że popełnią błąd. Gamifikacja w świecie Minecrafta odwraca ten schemat. Jeśli coś się nie uda, uczeń spróbuje ponownie bez konsekwencji i nauczy się na błędzie. Skutki niektórych eksperymentów sprawiają, że dzieci uczą siebie nawzajem. Jeśli agent sprawi, że kurczaki zaczną spadać z nieba zamiast pojawiać się w zagrodzie, tak jak założyło zadanie, uczenie się na błędach powoduje u dzieci uśmiech, nie wstyd z powodu porażki.
W tradycyjnej szkole dzieci są przyzwyczajone, że na lekcji nauczyciel wprowadza temat, a potem w domu muszą go ćwiczyć „nad książką”. Minecraft Education przełamuje tę barierę, stawiając na działanie zespołowe. Grając razem na jednym serwerze, uczniowie rozwijają kompetencje miękkie – poza elementem rywalizacji uczą się bycia jedną drużyną mierzącą się z konkretnym wyzwaniem. Wyobraźcie sobie misję, w której trafiają na Marsa i muszą naprawić uszkodzoną rakietę, aby wrócić na Ziemię. Dzięki kooperacji mogą podzielić się zadaniami. Jedna grupa będzie łączyć redstonowe kable, druga będzie tłumaczyć im, w jaki sposób mają to robić. Taki podział motywuje dzieci do rozmowy i uświadamia im, że czasem sukces osiąga się dzięki wsparciu innych, a nie tylko w pojedynkę.
Minecraft Education jako narzędzie edukacyjne to przede wszystkim odpowiedź na zmieniające się potrzeby współczesnej szkoły. Zamiast konkurować z technologią o uwagę ucznia, nauczyciel może ją wykorzystać, aby łatwiej i efektywniej go zaangażować. Ostatecznie Minecraft nie zastępuje edukacji, ale wspiera ją, inspirując uczniów do samodzielnego odkrywania wiedzy.
*Źródło obrazka wyróżniającego: oficjalna strona Minecraft Education
